BÀI TRÌNH BÀY 1: THẾ TIẾN THOÁI LƯỠNG NAN CỦA NGƯỜI RA QUYẾT ĐỊNH: KHI AI THỰC THI, LÃNH ĐẠO THỰC SỰ DẪN DẮT ĐIỀU GÌ?

anh Dongye Yang - Giám đốc chương trình 10x1000 Tech for Inclusion, Giám đốc cấp cao Trung tâm Phát triển Chiến lược Ant International

1. Sự dịch chuyển điểm nghẽn và "Nấc thang bị xóa bỏ"

  • Thực thi trở thành việc dễ nhất: AI tự học và đảm nhận phần "cách làm" (How), đẩy điểm nghẽn thực sự của tổ chức sang việc quyết định "làm gì" (What) và "vì sao" (Why).
  • Tiến hóa bắt buộc: AI đã xóa bỏ các nấc thang sự nghiệp thuần thực thi. Mọi nhân sự buộc phải chuyển dịch từ Người thực thi (Do-er) sang Người ra quyết định (Decider) và Người điều phối (Orchestrator) — chuyển từ việc mất nhiều ngày chạy báo cáo sang chất vấn dữ liệu và tư vấn chiến lược.

2. Nghịch lý năng suất 92% và Mâu thuẫn tổ chức

  • Tăng tốc cá nhân nhưng tắc nghẽn tập thể: AI giúp lập trình viên tăng 92% năng suất hay soạn hợp đồng trong 5 phút, nhưng dự án vẫn chậm tiến độ vì nằm chờ duyệt nhiều ngày ở các phòng ban. Khi thực thi trở nên rẻ mạt, thứ đắt đỏ nhất trong tổ chức là sự đồng thuận.
  • Đúng công nghệ nhưng sai thiết kế vận hành: Mua công cụ AI nhưng quên thiết kế lại cách làm việc khiến 92% năng suất tăng thêm biến mất. Không thể kỳ vọng nhân viên thành "người ra quyết định" nếu quy trình vẫn đối xử với họ như "người làm thuê" và KPI chỉ thưởng cho thành tích cá nhân.

3. Ba vai trò không thể thay thế của con người

  • Người kiến tạo đồng thuận (Consensus Architect): Chuyển từ "Tôi quyết định" sang "Chúng ta đồng thuận", giúp đội ngũ tin tưởng đề xuất của AI và cùng chia sẻ trách nhiệm.
  • Người lưu giữ ngữ cảnh (Context Curator): Chuyển hóa Dữ liệu ➔ Ý nghĩa ➔ Ký ức tổ chức. Khi AI thấy số liệu giảm, con người phải truy nguyên lý do lịch sử để tổ chức không bị "mất trí nhớ" khi biến động nhân sự.
  • Người giữ chuẩn mực đạo đức (Conscience Keeper): AI tối ưu tốc độ bất chấp đúng sai. Con người là chốt chặn chuyển câu hỏi từ "Có thể làm không?" sang "Có nên làm không, có đi ngược sứ mệnh không?".

4. Kim chỉ nam hành động

  • Dành cho Lãnh đạo: Ưu tiên sự đồng thuận và kết quả tập thể hơn tốc độ cá nhân; xây dựng hạ tầng tri thức lưu lại "lý do ra quyết định"; tạo sự an toàn tâm lý để nhân sự dám phản biện.
  • Dành cho Cá nhân: Rèn luyện năng lực phán đoán bằng cách chuyển một nhiệm vụ mỗi tuần từ trực tiếp thực hiện sang ra quyết định.

PHIÊN THẢO LUẬN: TĂNG TỐC GIỮA BIẾN ĐỘNG – BÀI TOÁN QUY MÔ VÀ NĂNG LỰC THỰC THI ĐA NGÀNH

(host) chị Nguyễn Thị Minh Giang - Nhà sáng lập & TGĐ Newing; anh Mai Hữu Tín - Chủ tịch kiêm TGĐ U&I Investment Corporation; chị Đặng Huỳnh Ức My - Chủ tịch HĐQT AgriS; anh Nguyễn Bá Diệp - Đồng sáng lập & Phó Chủ tịch MoMo; Dr. Seow Vei Ken - CEO Sunway Healthcare (Malaysia)

1. Tư duy thích ứng và Ra quyết định trong bất định

  • Tinh thần học tập là gốc sinh tồn: Biến động là bình thường; tổ chức thành công là nơi tinh thần học tập luôn thường trực từ đội ngũ chủ chốt đến cấp thực thi (Mai Hữu Tín).
  • Bản lĩnh ra quyết định thiếu thông tin: Đợi dữ liệu đầy đủ thì đã quá muộn; lãnh đạo phải đủ bản lĩnh ra quyết định dựa trên thông tin chưa hoàn hảo (incomplete information) và tinh chỉnh trên đường đi (Dr. Seow).
  • Muốn nhanh phải từ từ với "First Principles": Khi AI tăng tốc như tên lửa, nếu tư duy nền tảng sai, sai lầm sẽ nhân lên triệu lần. Hãy chất vấn mọi yêu cầu, cắt bỏ quy trình thừa và đơn giản hóa tối đa (Nguyễn Bá Diệp).

2. Mở rộng quy mô: Cân bằng Bất biến và Vạn biến

  • Kiên định giá trị cốt lõi: Muốn vươn ra khu vực, tuyệt đối không thỏa hiệp với lợi ích ngắn hạn. Cần giữ vững nguyên tắc cốt lõi (Chính trực, Xuất sắc, Khiêm tốn) nhưng trao quyền linh hoạt cho đội ngũ địa phương (Dr. Seow).
  • Lấy khách hàng làm trọng tâm: Giữ vững tầm nhìn bình dân hóa tài chính; lãnh đạo bắt buộc phải gặp trực tiếp khách hàng mỗi tháng và mọi tính năng sản phẩm đều phải giải quyết đúng nỗi đau (pain point) với UI/UX cực kỳ đơn giản (Nguyễn Bá Diệp).
  • Sức mạnh của việc nhỏ (Think Big, Do Small): Kết hợp tầm nhìn đột phá kiểu Mỹ với năng lực thực thi chi tiết, bền bỉ để phục vụ số đông kiểu châu Á (Nguyễn Bá Diệp).

3. Quản trị dòng tiền, nhân tài và Tái định nghĩa HR

  • Dòng tiền là "tấm gương" sức khỏe: Doanh nghiệp tăng trưởng nóng rất dễ gãy đổ nếu dòng tiền không ổn định. Hãy quan sát dòng tiền thay vì chỉ nhìn doanh số (Mai Hữu Tín).
  • Giữ người tài bằng sự "rộng rãi": Người tài cần môi trường để bung hết tiềm năng. Bí quyết giữ chân họ là truyền lửa và sẵn sàng chia sẻ rộng rãi thành quả tạo ra (Mai Hữu Tín).
  • Lãnh đạo và HR phải "xuống thực địa" (Walk the ground): Dành 2–3 giờ mỗi ngày xuống hiện trường thấu hiểu nỗi vất vả của tuyến đầu (Dr. Seow). Khi phòng ban hỗ trợ (HR/Back-office) áp đặt quy trình rập khuôn, hãy đưa họ xuống trực tiếp làm việc cùng tuyến đầu 1 tháng để thấu hiểu và trở thành đối tác thực sự (Nguyễn Bá Diệp).

4. Chuyển đổi ngành truyền thống: Dùng Tài chính và Công nghệ bứt phá

  • Khơi dậy sự hiếu kỳ của nông dân: Nông dân rất hiếu kỳ, nếu được dẫn dắt bằng "tin học bình dân" thay vì công nghệ cao siêu, họ sẽ chủ động tham gia chuyển đổi số (Đặng Huỳnh Ức My).
  • Tài chính chuỗi cung ứng: AgriS huy động 500 triệu USD vốn quốc tế và bắt tay các ngân hàng tích hợp app cấp hạn mức tín dụng 50–100 triệu đồng trực tiếp cho nông dân, đưa nông sản Việt vươn tầm chuỗi cung ứng toàn cầu (Đặng Huỳnh Ức My).

BÀI TRÌNH BÀY 2: NGHỆ THUẬT TÁI CẤU TRÚC VÀ BIẾN ĐỔI DOANH NGHIỆP TRƯỜNG TỒN

anh Jorgen Vig Knudstorp - Nguyên Chủ tịch Điều hành và Tổng Giám đốc Tập đoàn LEGO

1. Vượt qua khủng hoảng: Turnaround trước, Transformation sau

  • Turnaround (Sống còn trong 2 năm đầu): Khi rơi vào khủng hoảng tài chính (năm 2003 LEGO vỡ nợ hợp đồng tín dụng), ưu tiên sống còn là dừng ngay việc chảy máu và tạo dòng tiền mặt (không phải lợi nhuận trên giấy) để giành lại quyền tự quyết.
  • Transformation (Tái sinh trong 5 năm tiếp theo): Sau khi ổn định, tuyệt đối "đừng vội tăng trưởng". Tăng trưởng nóng sẽ che lấp vấn đề nội tại. Hãy dành 3 năm tối ưu năng suất và xây dựng sản phẩm cốt lõi vững chắc (Defensible core product) trước khi bung sức mở rộng.
  • Nhận diện sớm dấu hiệu cảnh báo: Khủng hoảng năm 2003 của LEGO thực chất đã âm ỉ từ năm 1993. Doanh nghiệp cần nhìn vào hiệu quả sử dụng vốn (ROIC) so với chi phí vốn để nhận diện nguy cơ trước 10 năm.

2. Bốn trụ cột cho một cuộc chuyển đổi lớn

  • Ý tưởng cách mạng (The Idea): Mọi thương hiệu trường tồn đều bắt đầu từ một ý tưởng nguyên bản để giải quyết vấn đề tốt hơn thị trường (như 6 viên gạch LEGO với 915 triệu cách ghép).
  • Thiết kế trải nghiệm (The Experience): Cân bằng giữa bản năng sáng tạo tự do và hướng dẫn lắp ráp cực kỳ chuẩn xác, giúp người bình thường cũng có thể tạo nên những điều phi thường.
  • Văn hóa sứ mệnh (The Culture): Văn hóa đam mê và tận tụy với sự phát triển của trẻ em được thẩm thấu qua từng nhân viên tuyến đầu tại các cửa hàng.
  • Dũng cảm nhận trách nhiệm (Accountability): Từ bỏ tư duy đổ lỗi cho ngoại cảnh (tỷ giá, đối thủ, thị trường). Chỉ khi lãnh đạo thừa nhận "Lỗi tại chúng ta quản trị kém", tổ chức mới bắt đầu có sức mạnh để thay đổi.

3. Tư duy lãnh đạo và Vai trò của Hội đồng quản trị

  • Chấp nhận xung đột mang tính xây dựng: Lãnh đạo không được né tránh va chạm. Mâu thuẫn giữa các phòng ban (như Marketing và Vận hành) cần được tranh luận thẳng thắn trên bàn làm việc thay vì bàn tán sau hành lang.
  • Dũng khí tuyển người giỏi hơn mình: Lãnh đạo phải gạt bỏ cái tôi để tuyển mộ những chuyên gia vượt trội hơn mình ở từng mảng (như CFO), và chỉ tập trung vào những việc duy nhất CEO mới có thể làm.
  • Hội đồng quản trị không làm thay việc điều hành: HĐQT chỉ nên ra một số ít quyết định cốt lõi về quản trị và nhân sự cấp cao; vai trò lớn nhất là cung cấp "phản biện chiến lược" (sparring) sắc bén và để ban điều hành tự chịu trách nhiệm thực thi.

LỜI KẾT

Tăng tốc giữa biến động không bắt đầu từ việc chạy đua mua sắm công nghệ hay mở rộng quy mô bằng mọi giá, mà bắt đầu từ năng lực tự tái thiết kế chính mình. Khi AI đã đảm nhận phần thực thi, giá trị trường tồn của doanh nghiệp sẽ thuộc về những tổ chức biết đặt con người làm trung tâm, kiên định với các giá trị cốt lõi, thấu hiểu dòng tiền và có đủ dũng khí đối diện với sự thật để chuyển mình bền vững.